Inzichten uit cijfers cruciaal voor pluimveehouder

13 mei 2020

Wiel Egelmeers en zijn zwager Peter Kurvers hebben een leghennenbedrijf in het Brabantse Westerbeek met in totaal 88.000 dieren. Egelmeers omschrijft zichzelf als een ‘cijfermannetje’. “Door de prestaties van onze hennen elke dag te noteren, kunnen we heel precies sturen.”

Wiel Egelmeers moet even nadenken. Wat is de allersterkste kant van zijn bedrijf? Hij slaat zichzelf niet graag op de borst, elk bedrijf heeft nu eenmaal goede kanten. Na een lange stilte zegt hij: “Ik denk dat mijn zwager en ik uitblinken in het bijhouden van alle cijfers. Of het nu gaat om voederopname, eigewicht of watergebruik. Elke dag noteer ik de resultaten met de pen op een formulier. Na een week zet ik alle cijfers in een Excel-bestand in de computer. Door de prestaties van onze hennen up-to-date te houden, kunnen we heel precies sturen. Zo weten we snel aan welke knoppen we kunnen draaien. Dat resulteert op termijn tot betere financiële resultaten.”

Eerste computer

Hij heeft daar trouwens ook lol in. Egelmeers schafte in 1992 zijn eerste computer aan; hij liep daarmee voor op veel van zijn collega’s. “Ik ging me onmiddellijk verdiepen in de programma’s en zag algauw wat de voordelen zijn. Door jarenlang alles bij te houden, kunnen wij bijvoorbeeld de prestaties van verschillende rassen met elkaar vergelijken. Een klein verschil kan met een groot aantal hennen tot een fors verschil in financieel resultaat leiden.”

Wiel Egelmeers (55) heeft samen met zijn zwager Peter Kurvers (54) een leghennenbedrijf in het Brabantse Westerbeek, genaamd Westerfarm. De vader van Wiel hield zijn kippen nog op de grond. In de jaren zeventig stapte Egelmeers senior over op het kooisysteem. Egelmeers junior zette begin van deze eeuw de volgende stap. Sindsdien hebben hij en zijn zwager scharrelhennen (nu 58.000) en Freilandhennen met vrije uitloop (nu 30.000).

Prima ei-gewicht

Ten tijde van het interview hebben de Freiland-hennen een leeftijd van 25 weken; ze zijn nog in de opstartfase. Met een legpercentage van 97%, een ei-gewicht van 55,4 gram en een relatief laag uitvalpercentage doet dit koppel het goed. 

"De darmgezondheid is met dit voer erg goed"

“Wat ei-gewicht zitten we in ieder geval boven de norm. We zijn tevreden.” De keus om toentertijd te investeren in de bouw van een Freiland-stal noemt Egelmeers een van de beste beslissingen die hij als ondernemer heeft genomen. En dan doelt hij niet op de eerste plaats op de hogere marge van deze leghennen. “Pas toen heb ik de kip echt leren kennen. Wat doen ze, hoe eten ze, wat gebeurt er precies in de stal en erbuiten? Met vrije-uitloophennen krijg je daar beter zicht op.”

Voer vergelijken

In april 2018 startten de ondernemers in beide stallen op precies hetzelfde moment met een nieuw koppel. Dat was het moment om onderzoek te gaan doen naar de effecten van voer van twee fabrikanten. Een vergelijking werd zo makkelijker. In de ene stal werden de hennen gevoerd met voer van De Heus, in de tweede stal met voer van een andere leverancier. Zijn conclusie? “Laat ik me beperken over waar ik tevreden over ben als het gaat om De Heus. Het belangrijkste is dat de darmgezondheid van de hennen die gevoerd worden met voer van De Heus erg goed is. Zeker in de opstartfase is dat ontzettend belangrijk. In die eerste weken is het lichaam in opbouw, het legapparaat moet zich bijvoorbeeld goed ontwikkelen. Een goede darmgezondheid is dan een bepalende factor.”

Ook over de constante structuur van het voer van De Heus is hij tevreden. “Als pluimveehouder wil je dat het voer van een constante structuur is. En dat was zo. Daardoor bleef ook de  voeropname constant en zaten we snel op het beoogde ei-gewicht.”

Leidingwater

Recent is het bedrijf overgeschakeld van bron- op leidingwater. Verstopping in de leidingen met algen bleek een regelmatig terugkerend probleem. Egelmeers: “Omdat we net aan het bouwen waren, lag alles hier open. We maakten een rekensom en daar kwam uit dat nu het moment was om over te stappen op leidingwater. Dat geeft ons ook meer zekerheid over de kwaliteit van het water voor onze hennen, want het drinkwaterbedrijf doet daar doorlopend onderzoek naar. Maar mochten de kosten tegenvallen, dan kunnen we altijd weer terugvallen op bronwater. Het hele systeem is nog intact.”

Tocht in de stal

In de scharrelstal is een onderdrukventilatiesysteem geïnstalleerd. Dat systeem functioneert over het algemeen prima. Totdat vorig jaar opeens het uitvalpercentage omhoog ging door besmetting met de E-coli bacterie. Het ventilatiesysteem bleek niet optimaal te functioneren waardoor er tocht in de stal ontstond.  En dat leidde weer tot een verminderde weerbaarheid van de hennen. Egelmeers: “Gelukkig heeft De Heus hiervoor klimaatspecialisten in dienst. De oorzaak was snel gevonden. Met een betere afstelling van de ventilatiekleppen waren we van de tocht af.”

Advies van specialist

Specialist legpluimvee Martin Arts bezoekt het bedrijf regelmatig. In de opstartfase van een nieuw koppel is dat een keer per week, later een keer in de twee of drie weken. Het bedrijf wordt dan helemaal doorgelopen. De door de pluimveehouders verzamelde cijfers zijn daarbij zeer waardevol. Egelmeers: “De specialist komt op veel bedrijven en kan dus vergelijken. Of het
nou gaat om voeropname, licht of structuur van de mest. Ik kom verder nergens, dus ik kan wel wat advies gebruiken.”