Als de basis goed is, volgen de resultaten vanzelf
Familie Akkerman over uitkomst in de stal als basis voor gezonde en vitale vleeskuikens. Maatschap Akkerman runt een akkerbouwbedrijf van 200 hectare, verdeeld over twee locaties in Nieuw-Amsterdam en Erica. Op de locatie in Nieuw-Amsterdam bevindt zich daarnaast een vleeskuikenbedrijf met 100.000 kuikenplaatsen. Ruim dertig jaar geleden legden Bram en Wilma Akkerman de basis voor de huidige pluimveelocatie.
Bram en Wilma hebben twee zoons, Maurice (29) en Sander (25). Maurice werkt volledig mee binnen het bedrijf en Sander werkt deels buitenshuis en springt tijdens drukke periodes bij op het bedrijf. Beide zoons volgden de bachelor Tuin- & Akkerbouw – Agrarisch Ondernemerschap aan Aeres Hogeschool in Dronten. Sander deed zijn afstudeeronderzoek bij De Heus. Hij onderzocht in hoeverre het mogelijk is om eiwit van veldbonen te voeren aan vleeskuikens.
De combinatie van akkerbouw en vleeskuikens zorgt ook voor een natuurlijke kringloop. Tarwe van eigen land wordt verwerkt in het voer voor de vleeskuikens. Ook wordt eigen stro gebruikt als strooisel in de stallen. De mest uit de stallen gaat vervolgens terug naar het land en dient als natuurlijke bemesting.
Een onverwachte stap naar de vleeskuikens
Toen Bram en Wilma in 1992 de kans kregen om een bedrijf in Nieuw-Amsterdam over te nemen, hadden ze nog geen enkele ervaring met vleeskuikens.“Ik ben opgegroeid op een akkerbouwbedrijf,” vertelt Bram. “De vorige eigenaar kenden we goed. Toen hij wilde stoppen, deed zich de kans voor om het bedrijf over te nemen. Bij die overname hoorden ook twee vleeskuikenstallen. Dat hadden we nooit gepland, maar we zijn ervoor gegaan.”
Het bedrijf groeide gestaag. Na een stalbrand tijdens leegstand in 2007 werd een nieuwe, grotere stal gebouwd in 2008. In 2013 kwam daar een derde stal bij. Ook het akkerbouwbedrijf is zich blijven ontwikkelen door de jaren heen.
Een goede ronde begint vóór het kuiken uitkomt
Voor de familie Akkerman begint een succesvolle ronde al voordat het eerste kuiken uit het ei komt. Sinds 2018 kiezen zij voor uitkomst in de stal. De broedeieren worden na 18 dagen geleverd en komen vervolgens binnen drie dagen uit. Die overstap ontstond niet toevallig. “Tijdens de vogelgriepperiode in die tijd werd het lastiger om eendagskuikens te vervoeren,” vertelt Maurice. “Daarnaast zochten we naar manieren om de druk van Enterococcen te verminderen. Toen zijn we gaan kijken naar de mogelijkheden voor uitkomst in de stal. De kuikens hebben dan direct voer en water beschikbaar en hoeven na het uitkomen niet meer vervoerd te worden.”
Een kwestie van goed organiseren
Uitkomst in de stal vraagt om een strakke planning. Doordat de broedeieren drie dagen eerder de stal in komen dan eendagskuikens, begint ook de voorbereiding eerder. Afleveren, schoonmaken, ontsmetten en het klaarmaken van de stal moeten daardoor strakker op elkaar aansluiten. “Het is een kwestie van goed organiseren. Als alles goed loopt, is het prima te doen. Je moet alleen goed op elkaar ingespeeld zijn en er moet niets tegenzitten.
Veel aandacht voor de opstart
Met alleen uitkomst in de stal ben je er vlolgens de familie nog niet. “De stallen zijn uitgerust met voerpannen waarmee we ook naast de pan kunnen voeren. Daardoor kunnen we de kuikens in de eerste dagen makkelijker meerdere keren kleine porties vers voer aanbieden. Daarnaast worden de drinklijnen in de eerste week doorgespoeld met vers water en wordt in de opstart een zuur aan het drinkwater toegevoegd wanneer nodig.”
De resultaten zie je op de lange termijn
Volgens Sander zit de grootste winst uiteindelijk in de gezondheid van de dieren. “Door de uitkomst in de stal merken we dat de dieren gezonder blijven en weerbaarder zijn gedurende de ronde. Ook hebben we al meerdere jaren nagenoeg geen antibiotica hoeven inzetten. Je moet zulke resultaten alleen niet op één ronde beoordelen, maar op jaarbasis. Dan zie je pas echt het verschil.”
Een concept dat bij het bedrijf past
De familie produceert volgens het Enrichment-concept. De vleeskuikens beschikken daarbij over daglicht, zitstokken en verrijkingsmateriaal zoals strobalen. Tegelijkertijd mag binnen het concept met dezelfde bezettingsdichtheid worden geproduceerd als regulier, waardoor de 42 kg per vierkante meter goed benaderd kan worden. Bram vertelt: “Mijn passie ligt bij de Ross 308 en het houden van zware vleeskuikens. Met het Enrichment-concept konden we de Ross 308 blijven houden en produceren we voor een stabiele afzetmarkt met eigen welzijnseisen.”
“We hebben verschillende concepten naast elkaar gelegd en goed doorgerekend,” vult Maurice aan. “Als je het goed beheerst, kun je er een stabiele boterham mee verdienen.”
Samenwerking met De Heus
De familie werkt inmiddels ongeveer 7,5 jaar samen met De Heus. “We zijn begonnen met één stal die voer van De Heus kreeg, waarbij voerspecialist Erik de Groot de familie begeleidde. De andere stallen kregen nog het vertrouwde voer.
Zo konden we de resultaten goed met elkaar vergelijken. Dat gaf uiteindelijk het vertrouwen om volledig over te stappen,”
vertelt Bram.
Ondernemen is vooruitkijken
Aan de keukentafel wordt regelmatig gesproken over de toekomst. “Als je droomt en niet in beperkingen denkt,” besluit Sander, “dan wil ik uiteindelijk dat Maurice en ik allebei een volwaardige plek in het bedrijf hebben. Dan zal er nog wel een stal bij moeten.” Maurice en Sander sluiten ook een derde locatie niet uit. “Dan vraag je je toch af: kunnen we hetzelfde doen als mijn ouders in 1992? Maar dan moet er wel een kans voorbij komen waarop we echt serieus kunnen inhaken.”
Erik de Groot
Verkoopleider vleespluimvee Noord-Nederland