Een nieuwe toekomst voor melkveebedrijf Grootendorst
Na jaren van onzekerheid over de toekomst van hun bedrijf hebben Bertus en Rick Grootendorst een nieuwe start gemaakt aan de Kooijdijk in Westbroek. Met een grondige renovatie van de melkveestal, aandacht voor koecomfort en investeringen in moderne technieken bouwen vader en zoon verder aan hun melkveebedrijf.
Van onzekerheid naar een nieuwe locatie
Bertus en Rick Grootendorst vormen al jarenlang een vader-zoon-V.O.F., een bedrijfsvorm die in de agrarische sector veel voorkomt. Toch staat de voortzetting van een familiebedrijf tegenwoordig steeds vaker onder druk. Onder meer de toenemende regeldruk maakt het voor jonge boeren minder vanzelfsprekend om het ouderlijk bedrijf over te nemen.
Ook bij de familie Grootendorst was de toekomst lange tijd onzeker. Het melkveebedrijf aan het einde van de Kerkdijk werd in 2012 op slot gezet, nadat de landerijen de bestemming ‘Nieuw te ontwikkelen natuur’ kregen. De aanwijzing maakte deel uit van de ontwikkeling van het natuurnetwerk, waarvan het Natura 2000-gebied De Oostelijke Vechtplassen onderdeel is.
Voor de familie betekende dit jarenlang onzekerheid over de mogelijkheden om het bedrijf voort te zetten. Uiteindelijk kwam er een alternatief in beeld: een melkveebedrijf aan de andere kant van het dorp, aan de Kooijdijk.
Een toekomst in Westbroek
Voor Rick en zijn vrouw Marjolein stond één ding vanaf het begin vast: als het mogelijk was, wilden ze in Westbroek blijven wonen en werken.
“We hebben hier onze kerk, waar ik ook organist ben, de school en opvang voor de kinderen en veel familie en vrienden. Dat was voor ons belangrijker dan alleen het bedrijf zelf.”
Een verhuizing naar bijvoorbeeld Groningen, Friesland of het buitenland zou immers niet alleen een verandering van bedrijf betekenen, maar ook het opbouwen van een compleet nieuw bestaan.
De familie wist dat Wout en José Lam aan de andere kant van het dorp een mooi melkveebedrijf hadden. Omdat daar geen opvolger was, ontstond de hoop dat deze locatie mogelijk een toekomst voor de familie Grootendorst kon bieden.
In 2019 stapte Bertus op de fiets en ging bij het echtpaar langs. Het bleek dat zij inderdaad wilden stoppen en hun bedrijf wilden verkopen.
“Alsof het zo moest zijn”, blikt Rick terug.
De overname bood perspectief, maar daarmee was de weg naar de nieuwe locatie nog lang niet afgelegd.
Een langdurig vergunningentraject
Toen de familie zich in het bedrijf aan de Kooijdijk verdiepte, bleek dat er geen geldige stikstofvergunning aanwezig was. De stal was in 2002 gebouwd en destijds volgens de toen geldende regelgeving vergund. Het huidige vergunningenstelsel stelde echter nieuwe eisen.
Voor de familie volgde een langdurig en intensief traject om alsnog een passende vergunning te verkrijgen om de plannen voor de nieuwe locatie verder uit te werken.
De melkveestal volledig gerenoveerd
Na het verkrijgen van de vergunning konden Bertus en Rick zich richten op de volgende uitdaging: het geschikt maken van de bestaande stal voor de komende 25 tot 30 jaar.
De melkveestal werd daarom grondig gerenoveerd. De volledige stalinrichting werd vervangen en de stal werd geschikt gemaakt voor melkrobots. Daarbij stond het comfort van de koeien centraal.
De ligboxen zijn zo ingericht dat koeien op een natuurlijke manier kunnen gaan liggen en weer opstaan. Als ligbed is gekozen voor een combinatie van matrassen met daarbovenop een waterbed.
“We hebben alles zo comfortabel mogelijk proberen te maken.”
De renovatie was een omvangrijke klus. Dankzij de hulp van familie, vrienden, kennissen en mensen uit de omgeving kon de bestaande inrichting worden gedemonteerd en de stal opnieuw worden opgebouwd. Ook bij de verdere verbouwing is zo veel mogelijk samengewerkt met aannemers en leveranciers uit het dorp. Voor de familie Grootendorst is die betrokkenheid van grote waarde.
“Zonder hen was het allemaal niet gelukt. Dan besef je weer waarom je zo graag in Westbroek wilde blijven.”
Melkrobots en koecomfort
De investeringen in de stal werpen inmiddels hun vruchten af. Rick merkt dat de koeien veel rust uitstralen en dat het dagelijkse werk prettig verloopt.
Ook de melkrobots bevallen goed. Naast het automatisch melken, bieden ze mogelijkheden om de koeien gericht naar de wei te begeleiden. Daardoor kunnen de dieren, wanneer de omstandigheden geschikt zijn, zoveel mogelijk buiten lopen.
De combinatie van een comfortabele stal, moderne melktechniek en weidegang past bij de manier waarop de familie het bedrijf wil ontwikkelen.
Urine benutten als alternatief voor kunstmest
Een andere opvallende investering op het bedrijf is het gebruik van zogenoemde Cow Toilets van Hanskamp. Deze techniek is erop gericht om de urine van melkgevende koeien zo veel mogelijk afzonderlijk op te vangen.
De opgevangen urine kan vervolgens worden benut als vervanger van kunstmest. Daarmee wil de familie meer organische en dierlijke mest op het eigen bedrijf gebruiken en het kunstmestgebruik verminderen. Dat kan zowel voor de bodem als voor de bedrijfseconomie voordelen bieden. Zeker onder de huidige mestregelgeving is het interessant om beschikbare meststoffen zo efficiënt mogelijk te benutten.
“We hoeven dan minder kunstmest aan te kopen en mogelijk ook minder mest af te voeren. Dat is met de huidige mestnormen een groot pluspunt, nu en in de toekomst.”
De techniek sluit daarmee aan bij de zoektocht naar een efficiëntere benutting van mineralen op het melkveebedrijf.
Nog volop plannen voor de toekomst
Hoewel de nieuwe locatie inmiddels volop in gebruik is, zijn de plannen van de familie Grootendorst nog niet afgerond. Een belangrijke wens is de bouw van een nieuwe stal voor de kalveren en pinken. Deze dieren worden momenteel nog grotendeels op de oude locatie gehouden.
Daarnaast ligt er een financiële uitdaging. De familie wil de melkveestal de komende jaren verder vullen met melkkoeien, maar de hoge prijs van fosfaatrechten maakt uitbreiding op dit moment lastig.
Toch overheerst het gevoel dat er een belangrijke stap is gezet. Na jaren van onzekerheid beschikt de familie over een locatie met toekomstperspectief, waarin ruimte is voor moderne technieken, aandacht voor dierenwelzijn en een verdere ontwikkeling van het bedrijf.
