De verbindende schakel tijdens een vogelgriep uitbraak
De kuikenplanning
Achter iedere opzet en afvoer van vleeskuikens schuilt een zorgvuldige planning. De afdeling kuikenplanning van De Heus vormt dagelijks de schakel tussen pluimveehouders, broederijen en slachterijen. Onder leiding van hoofd kuikenplanning Ad Rombouts zorgen Erik van den Berg, Mieke van Bracht en Elisa Deblier ervoor dat de juiste kuikens op het juiste moment op het juiste bedrijf worden opgezet én op het juiste moment bij de juiste slachterij terechtkomen.
Dat vraagt iedere dag om afstemming tussen alle partijen in de keten. Meestal verloopt de planning volgens schema. Maar soms doet zich een situatie voor die niemand ziet aankomen en waarbij in korte tijd alles verandert. Een vogelgriepbesmetting kan een zorgvuldig opgebouwde planning in één klap omgooien.
Na een besmetting volgen direct maatregelen
Wanneer op een vleeskuikenbedrijf vogelgriep wordt vastgesteld, is dat een ingrijpende gebeurtenis. Om verdere verspreiding van het virus te voorkomen, wordt het besmette bedrijf geruimd. Daarnaast stelt de overheid direct een beschermingsgebied van drie kilometer rond het bedrijf in. Daaromheen ligt een bewakingsgebied tot tien kilometer. In beide gebieden gelden vervoersbeperkingen en aanvullende maatregelen.
Voor vleeskuikenhouders kunnen deze maatregelen betekenen dat een geplande opzet wordt uitgesteld of dat een koppel langer in de stal blijft. De verschillen tussen beide zones zitten vooral in de afzet van het vlees. Vlees van vleeskuikens uit het beschermingsgebied van drie kilometer moet apart worden verwerkt en mag niet vrij worden verhandeld buiten Nederland. Voor bedrijven in het bewakingsgebied van tien kilometer gelden deze extra beperkingen voor de afzet niet.
Hoe kan ik vogelgriep herkennen?
Een vogelgriepuitbraak begint vaak met veranderingen in de stal.
Pluimveehouders merken dat dieren:
- sloom worden
- minder eten en drinken
- ongewoon stil zijn
Bij een hoogpathogene variant, de vorm die in Nederland het meest voorkomt, kan de uitval vervolgens snel oplopen.
De eerste signalen
“Vaak horen we de eerste geruchten via broederijen, dierenartsen of onze buitendienst,” vertelt Mieke. “Zodra we weten waar mogelijk iets speelt, brengen we direct in kaart welke klanten geraakt kunnen worden. We wachten niet af.”
Met behulp van een kaart waarop alle klanten staan ingetekend, maakt de kuikenplanning direct een eerste inschatting. Welke bedrijven kunnen geraakt worden? Welke koppels staan op het punt om te worden opgezet of geladen? En welke ondernemers krijgen binnenkort nieuwe kuikens?
De planning komt direct in actie
Zodra een uitbraak officieel is bevestigd, wordt duidelijk welke bedrijven daadwerkelijk binnen de beschermings en bewakingszone vallen. “Als één bedrijf geen kuikens kan ontvangen, moeten die kuikens ergens anders naartoe,” legt Erik uit. “Daardoor verandert ook de planning van andere bedrijven.”
Voor ieder bedrijf wordt opnieuw bekeken wat mogelijk is. Wanneer kunnen de kuikens worden opgezet? Wanneer vindt de afvoer naar de slachterij plaats? Is er ruimte om leveringen te verschuiven? Zo wordt samen met broederijen, slachterijen en pluimveehouders gezocht naar de best mogelijke oplossing.
Dat lukt alleen door goed samen te werken.
De verbindende schakel in de keten
Juist op dat moment komt de rol van de kuikenplanning naar voren. De afdeling staat voortdurend in contact met broederijen, slachterijen en pluimveehouders om alle informatie samen te brengen en de planning opnieuw op elkaar af te stemmen.“Broederijen zijn vaak zelf ook al aan het schuiven. Zij bekijken waar kuikens nog wel geplaatst kunnen worden. Vervolgens leggen wij onze planning daarnaast en zoeken we samen naar de beste oplossing.”Iedere partij kijkt daarbij vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid naar de mogelijkheden. Dat vraagt flexibiliteit én vertrouwen. “Niemand wil kuikens overhouden. Iedereen probeert binnen de mogelijkheden een oplossing te vinden. Dat lukt alleen door goed samen te werken.”
Contact met de pluimveehouder
Ook richting de pluimveehouder neemt de kuikenplanning zoveel mogelijk het initiatief. “Vaak nemen wij contact op zodra duidelijk is dat een klant in een beperkingsgebied zit,” vertelt Erik. “Dan bespreken we wat de situatie betekent en welke mogelijkheden er zijn zodra de beperkingen worden opgeheven.” Omdat vooraf nooit duidelijk is hoe lang een situatie duurt of hoeveel bedrijven uiteindelijk worden geraakt, kijkt de kuikenplanning niet alleen naar de planning van vandaag, maar ook naar de gevolgen voor de weken die volgen.
De kracht van voorbereiding
“Vogelgriep kunnen wij als kuikenplanning niet voorkomen,” besluit Erik. “Maar we kunnen er wel voor zorgen dat we direct schakelen zodra er iets gebeurt. Door alle betrokken partijen snel met elkaar in contact te brengen en de planning continu bij te sturen, proberen we voor iedere situatie de best mogelijke oplossing te vinden.”
Over de auteur
Mieke van Bracht
Planner vleeskuikens