Een gezonde pens vormt de basis

René Knook

Productmanager Rundvee

20 september 2026
-
3 min.

De gezondheid van de koe begint in de pens

Een actieve en stabiele pens zorgt ervoor dat de koe voedingsstoffen efficiënt benut, gezond blijft en optimaal presteert. Pensgezondheid heeft niet alleen invloed op de vertering, maar ook op weerstand, vruchtbaarheid, klauwgezondheid en de benutting van het rantsoen. Door aandacht te besteden aan een stabiele penswerking, leg je de basis voor een gezonde koeien én optimaal rendement uit het gevoerde rantsoen.

De pens is de motor van de koe

Miljarden bacteriën zetten hier vezels, suikers en zetmeel om in bruikbare voedingsstoffen. Voor een optimale werking hebben deze pensbacteriën een constante aanvoer van energie en eiwit nodig.

Wanneer fermenteerbare koolhydraten geleidelijk vrijkomen gedurende de dag, ontstaat er een betere balans tussen beschikbare energie en eiwit in de pens. Hierdoor kunnen pensbacteriën stikstof efficiënter omzetten in microbieel eiwit, een belangrijke bron van hoogwaardig eiwit voor de koe.

Een goed functionerende pens draagt onder andere bij aan:
  • Sterke weerstand
  • Minder risico op problemen
  • Meer energie uit ruwvoer
  • Gezondere klauwen
  • Betere vruchtbaarheid

Sterke weerstand

Maar liefst 70% van het actieve immuunsysteem van de koe bevindt zich in het maag-darmkanaal. Een gezonde pensflora helpt schadelijke bacteriën en toxines onder controle te houden. Hierdoor wordt de natuurlijke weerstand ondersteund en blijft de koe beter in balans.

Meer energie uit ruwvoer

De vluchtige vetzuren die in de pens worden gevormd zijn de belangrijkste energiebron voor de melkkoe. Een actieve pens zorgt voor gezonde en goed ontwikkelde penspapillen, waardoor deze voedingsstoffen optimaal worden opgenomen.

Dat betekent:

  • Betere benutting van gras en kuilvoer
  • Meer beschikbare energie
  • Ondersteuning van melkproductie en conditie

Gezondere klauwen

Pensgezondheid en klauwgezondheid zijn nauw met elkaar verbonden. Bij pensverstoringen kunnen giftige stoffen vrijkomen die ontstekingen in de klauw veroorzaken. Dit vergroot de kans op hoefbevangenheid en kreupelheid.

Een stabiele pens helpt daarom indirect bij:

  • Gezonde klauwen
  • Minder kreupelheid
  • Meer loopactiviteit

Minder risico op problemen

Een stabiele penswerking helpt de pH tussen ongeveer 6,0 en 6,2 te houden. Hierdoor blijven de vezelverterende bacteriën optimaal functioneren.

Dit verkleint de kans op:

  • Pensverzuring (acidose)

  • Verminderde voeropname

  • Ontstekingsreacties

  • Ketose of slepende melkziekte rond het afkalven

Een koe met een goed functionerende pens haalt immers meer energie uit het rantsoen en hoeft minder snel haar lichaamsreserves aan te spreken.

Betere vruchtbaarheid

Een negatieve energiebalans heeft direct invloed op de vruchtbaarheid. Koeien die voldoende energie uit hun rantsoen halen, worden vaak sneller tochtig en blijven gemakkelijker drachtig.

Een gezonde pens ondersteunt daardoor niet alleen de melkproductie van vandaag, maar ook de resultaten van morgen.

Hoe gezond is de pens op uw bedrijf?

Signalen zoals herkauwactiviteit, mestbeeld en voeropname vertellen vaak meer dan u denkt. Samen kijken we waar nog winst te behalen is in penswerking en rantsoenbenutting. Onze rundveespecialisten denken graag met je mee over pensgezondheid, rantsoenopbouw en de benutting van ruwvoer op jouw bedrijf. Neem contact op met je De Heus-specialist voor een praktische blik op jouw situatie.

Over de auteur

René Knook

Productmanager Rundvee