Nauwkeurige kwaliteitscontrole van eigen grondstoffen

Marleen van Hoof

23 maart 2022

Een deel van de legpluimveehouders in Nederland en België legt zich toe op het zelf inkopen en mengen van grondstoffen. Gemiddeld bestaat dit voer voor 65% uit zelf ingekochte grondstoffen, voornamelijk mais (korrelmais of CCM), tarwe en kalksteentjes. Een klein aantal van de bedrijven koopt zelfs 95% of meer van de grondstoffen zelf in en voegt daar enkel nog een concentraat aan toe. Wanneer je eigen grondstoffen gebruikt, is het wel belangrijk deze te laten analyseren zodat je precies weet wat de kwaliteit van deze grondstoffen is. De analyse kan worden uitgevoerd op het gespecialiseerd laboratorium van De Heus in Veghel.

Grondstofwaardering

Van de grondstoffen die worden ingekocht bij De Heus, zijn de nutritionele waarden bekend. Hierop wordt de basisvoedingswaarde van het kernvoer berekend. Wanneer de grondstoffen elders of vanuit eigen teelt worden betrokken, dan kunnen deze waarden afwijken. Het is dan verstandig een monster te laten analyseren op vocht, zetmeel, eiwit- en vetgehalte. Ook wanneer de grondstoffen voor langere tijd in de opslag zitten, zal het nodig zijn deze analyse regelmatig te herhalen. Door de duur van de opslag en de omstandigheden kunnen de waarden veranderen.

NIR-analyse

De NIR-analyse (Near Infra Red) is snelle, schone, eenvoudige en relatief goedkop methode om de belangrijkste nutritionele waarden van droge grondstoffen te bepalen. Met een NIR-analyse meet je hoeveel licht de afzonderlijke nutritionele waarden van een grondstof absorberen. Je krijgt dan een soort vingerafdruk (nabij-infraroodspectrum) van die grondstof. NIR maakt gebruik van golflengtes die dicht bij die van infraroodlicht liggen, met golflengtes tussen 800 en 2500 nm. Deze vingerafdruk is meestal zo complex dat het erg moeilijk is specifieke stukjes toe te wijzen aan specifieke chemische componenten. Hiervoor worden ingewikkelde multivariate kalibratie-technieken gebruikt.


Betrouwbare ijklijnen zijn belangrijk

IJklijnen (kalibratielijnen) worden gebruikt om ervoor te zorgen dat meetresultaten betrouwbaar weergeven wat de nutritionele waarde van een grondstof zijn, zoals vocht, eiwit en vet. De kalibratie van de NIR-ijklijnen wordt gedaan door ons centrale laboratorium in Veghel. Omdat NIR een zogenaamde afgeleide analysetechniek is, is het van groot belang dat de referentiewaardes voor het maken van de NIR-ijklijn betrouwbaar zijn. Daarom wordt er bij de kalibratie van de ijklijnen gebruik gemaakt van een andere meettechniek dan NIR. Bij De Heus maken we hiervoor alleen gebruik van gecontroleerde nat-chemische waardes van onze eigen De Heus laboratoria wereldwijd.

Nat-chemische analyse

Vochtrijke grondstoffen zoals CCM worden vers of juist ouder aangeleverd en zijn lastig te malen. Dit maakt het product erg variabel wat niet ten goede komt aan de homogeniteit en de kwaliteit van de meting. Hierdoor is het moeilijk om een betrouwbare ijklijn te maken. Het is daarom beter dit type grondstoffen nat-chemisch te analyseren. Met deze methode worden componenten als vocht, vet en as geanalyseerd op basis van massa. Het product wordt gewogen en vervolgens wordt het te meten product uit het monster gehaald. Dit kan met behulp van warmte (vocht en as) of via extractie, zoals bij ruw vet. Het overgebleven materiaal wordt opnieuw gedroogd en gewogen en het verschil dat is ontstaan, geeft de hoeveelheid vocht, as of vet aan.

Stikstof meten om ruw eiwit te bepalen

Bij het meten van ruw eiwit wordt bij De Heus de Dumas-methode toegepast. Eiwit bevat namelijk stikstof. Door de hoeveelheid stikstof in grondstof te meten, kun je afleiden hoeveel ruw eiwit erin zit. Bij de Dumas-methode wordt de grondstof op hoge temperatuur verbrand. Vervolgens wordt de stikstof gemeten en met behulp van een ijklijn kan het gehalte ruw eiwit worden bepaald.


Optimaal rantsoen voor het beste resultaat

Op basis van de analyse-uitslag wordt de grondstofwaardering van de bedrijfsspecifieke grondstoffen en het kernvoer aangepast, zodat steeds de meest optimale samenstelling gevoerd wordt. Een optimale samenstelling van het rantsoen is van groot belang, omdat er hoge eisen gesteld worden aan de hennen, zoals een hoge productie, een goed ei-gewicht en een hoge leefbaarheid.

Marleen van Hoof

Productmanager Legpluimvee